residentie

Elien Ronse & Kunstenplatform B

lappendeken van sociaal werk in Aalst

In Aalst en haar deelgemeenten werken Elien Ronse en Leontien Allemeersch (Kunstenplatform PLAN B) aan een langdurig en betrokken traject rond sociaal werk en gemeenschapsvorming.

In een eerste fase brachten Elien en Leontien het sociaal werk in Aalst in kaart aan de hand van gesprekken met tal van sociaal werkers. Hun getuigenissen schetsten een gelaagd beeld van het lokale veld, waarin ook bredere maatschappelijke tendensen – zoals vermarkting, privatisering en afbouw van sociale structuren – duidelijk voelbaar zijn. Wat elders in België gebeurt, speelt zich ook af op straatniveau in Aalst.

Ze hoorden hoe lokale organisaties verdwijnen of verzwakken door politieke keuzes en onderlinge concurrentie, en hoe sociaal werkers dagelijks de gevolgen ondervinden van beleid dat steeds minder ruimte laat voor structurele zorg en solidariteit. Begrippen als ‘uitholling’, ‘afbrokkeling’ en ‘afbouw’ zijn er geen abstracties, maar realiteit.

Deze woorden vormden de inspiratie voor een nieuw, hoopvol vocabularium. Door bestaande begrippen om te buigen tot nieuwe termen – zoals ‘vulholling’, ‘ontschraling’ en ‘aankalving’ – creëerde Elien een taal die ruimte laat voor verbeelding en veerkracht. De woorden werden gegoten in kaarsen, waarvan de vlam symbool staat voor een toekomst die anders kan.

In de tweede fase van het traject sloot Elien zich aan bij een geëngageerde groep sociaal werkers uit middenveldorganisaties in de regio, zoals SAAMO, Avansa en beweging.net. Samen zetten ze zich in om het middenveld in de Denderstreek te versterken. Ze vertrekken daarbij vanuit de buurt zelf: via gesprekken met bewoners en organisaties peilen ze naar trots, zorgen en noden.

De groep vertrok vanuit de wijk Rechteroever, omdat er ondanks haar centrale ligging en levendige karakter veel negatieve beeldvorming heerst over de wijk. Er kwamen ook alarmerende berichten over de verdere afbouw van sociale voorzieningen specifiek in de buurt. En wat opvallend was, in het het toeristische kantoor van Aalst was nauwelijks informatie over Rechteroever te vinden. Daar wilden ze graag verandering in brengen.

Met twee vragen trokken ze de straat op: “Als we een toeristische gids over de buurt maken, wat moet er dan zeker in?” en “Wat maakt jou trots om hier te wonen?” De antwoorden waren steeds openhartig en vaak hartverwarmend. Bewoners vertelden over een wijk in verandering, waar Belgische kleine zelfstandigen plaatsmaken voor solidaire winkels met producten van over de hele wereld, maar ook over een wijk die haar verbondenheid bewaart. Ondanks alles leeft er een sterk gevoel van saamhorigheid, gedragen door tal van organisaties, winkels en ontmoetingsplaatsen.

De verzamelde stemmen werden gebundeld in een reisverslag-boekje, waarmee de groep verder de wijk in trok. Er was bewust veel witruimte gelaten, ruimte die onderweg verder werd ingevuld. Gesprekken volgden met lokale organisaties zoals Chiro Atrejoe, CAW, De Brug, de moskeeën, De Kring en meer, en met buurtbewoners die als poortwachters of geëngageerde figuren werden aangeduid. Zo groeide het reisverslag gestaag, met steeds meer stemmen en perspectieven.

Na anderhalf jaar gesprekken voeren werd het reisverslag feestelijk gelanceerd tijdens de Meikramerij op 1 mei 2026, één van de oudste en meest geliefde festiviteiten op Rechteroever. De exemplaren vlogen er in no time de deur uit.

Sindsdien zijn vers-gedrukte reisverslagen te vinden bij verschillende lokale organisaties, winkels en in NW! Een overzicht van de plekken waar je het verslag ligt, vind je hier.

Dit traject is geen eindpunt, maar een uitnodiging om samen te blijven bouwen aan een rechtvaardige, zorgzame samenleving – van onderuit en met elkaar.

De toeristische gids is aan zijn 3e drukgang toe en is vrij te verkrijgen bij NW.

—