VOORPROGRAMMA
kortfilm Silent Spectators, een audiovisueel dagboek door Yasaman Tamizkar en Lizzy Zaanen, 2023

PERSEPOLIS
Teheran, 1978: de achtjarige Marjane droomt van de toekomst en ziet zichzelf als een profeet die de wereld redt. Ze groeit op bij liefdevolle, moderne en intellectuele ouders en heeft een sterke band met haar grootmoeder. Met veel enthousiasme volgt ze de gebeurtenissen die leiden tot de revolutie en uiteindelijk tot de val van het regime van de sjah.

Wanneer de Islamitische Republiek wordt ingevoerd, breekt een nieuwe periode aan waarin “revolutionaire commissarissen” het gedrag en de kleding van mensen streng controleren. Marjane wordt verplicht een sluier te dragen en begint zichzelf te zien als een opstandige revolutionair.

Al snel zorgt de oorlog met Irak voor bombardementen, tekorten en het verdwijnen van dierbaren. Tegelijkertijd wordt de interne repressie steeds harder. In deze moeilijke omstandigheden zorgen haar scherpe tong en rebelse houding voor problemen. Haar ouders besluiten daarom haar naar Oostenrijk te sturen om haar te beschermen.

In Wenen beleeft Marjane op veertienjarige leeftijd een tweede revolutie: die van de adolescentie. Ze ontdekt vrijheid, de verwarring van de liefde, maar ervaart ook de pijn van ballingschap, eenzaamheid en het gevoel anders te zijn.

–

Hoewel Persepolis geen recente film is, blijft hij circuleren binnen een westers publiek. Als autobiografisch project van Marjane Satrapi volgt de film een traject van Iran naar Frankrijk, en daarmee ook een verschuiving in taal, context en zelfbegrip. Migratie verschijnt hier niet als een afgerond verhaal, maar als een proces van voortdurende aanpassing en frictie.

De toon — droog, soms scherp — balanceert tussen afstand en betrokkenheid, zonder de complexiteit van die ervaring glad te strijken. Tegelijk schetst de film een beeld van Europa in de jaren 1970 en 1980, niet als neutrale achtergrond maar als een specifieke culturele ruimte waarin nieuwe vormen van vervreemding en herkenning ontstaan.

Gesitueerd rond de Iranian Revolution, toont Persepolis hoe politieke omwentelingen doorwerken in het alledaagse leven. Wat opvalt, is niet zozeer de historische afstand, maar hoe hardnekkig bepaalde spanningen blijven doorwerken in het heden.